Regeneracja rdzenia kręgowego PDF Drukuj Email
poniedziałek, 13 grudnia 2010 20:20

 

Niektóre komórkowe, molekularne i bio- inzynieryjne strategie naprawy uszkodzonego rdzenia kregowego daja zachecajace wyniki - donosi na lamach "Science" Martin Schwab z Instytutu Badan Mózgu Uniwersytetu w Zurychu w Szwajcarii.

W wielu eksperymentach udalo sie odtworzyc mozliwosci ruchowe u zwierzat po uszkodzeniu rdzenia kregowego stosujac badz to okreslona metode naprawy, badz tez ich kombinacje - pisze w najnowszym numerze tygodnika "Science" Martin Schwab z Instytutu Badan Mózgu Uniwersytetu w Zurychu.

Rdzen kregowy u czlowieka jest tworem grubosci palca zbudowanym z tkanki nerwowej i otoczony przez kregoslup. Rdzen kregowy otrzymuje bodzce nerwowe ze skóry, miesni, wiezadel i innych tkanek organizmu.


Rdzeń kręgowy przesyla informacje w postaci elektrycznych impulsów do mózgu, poprzez miliony wlókien nerwowych zgrupowanych razem w wiazkach. Impulsy, które reguluja aktywnosc ruchowa, sa generowane w mózgu i wysylane do rdzenia kregowego poprzez szybko przewodzace wlókna nerwowe, które koncza sie w lokalnych rdzeniowych obwodach motorycznych. Stad elektryczne impulsy, które bezposrednio koordynuja skurcz miesni, docieraja do poszczególnych wlókien mięśniowych poprzez nerwy obwodowe. Uderzenie w kregoslup moze powodowac zwichniecie poszczególnych kregów i powazne uszkodzenie rdzenia kregowego, wlacznie z calkowitym wylaczeniem jego funkcji.

 

Klinicznie, skutek niepelnego albo calkowitego uszkodzenia rdzenia kregowego objawia sie albo paraplegia, czyli paralizem dolnej polowy ciala, albo porazeniem wszystkich konczyn (paralizem ciala od szyi w dól), zaleznie od tego, na jakiej wysokosci wystapilo uszkodzenie: w regionie piersiowo-ledzwiowym czy szyjnym. W ostatnich kilku latach odnotowano zachecajacy postep w badaniach nad regeneracja rdzenia kregowego. Uzyskano ja na zwierzecych modelach doswiadczalnych, doprowadzaja do przywrócenia utraconych po uszkodzeniu zdolnosci motorycznych.

 

Gdy dochodzi do uszkodzenia rdzenia kregowego, w pierwszej fazie ma miejsce mechaniczna destrukcja tkanek. Nastepnie, w drugiej fazie, niszczenie tkanki nerwowej zwiazane jest glównie z powaznym miejscowym zaburzeniem w zaopatrzeniu miejsca zranienia w krew. W tej drugiej fazie uszkodzen w praktyce klinicznej jak do tej pory stosuje sie jedynie bardzo duze dawki syntetycznych hormonów sterydowych. W ciagu kilku tygodni od zaistnienia uszkodzenia, makrofagi - komórki zerne, przemieszczaja sie z krwiobiegu do miejsca uszkodzenia i oczyszczaja to miejsce z martwych tkanek.

 

Tworza sie zbiorniki (cysty) wypelnione plynem, otoczone zablizniona tkanka. Czy reakcja zapalna prowadzi do dodatkowego powiekszenia uszkodzenia tkanek rdzenia kregowego, jest sprawa nie w pelni wyjasniona i dyskusyjna. Warto zauwazyc, ze obrazy uszkodzonych rdzeni kregowych u pacjentów z paralizem nóg badz wszystkich konczyn pokazuja, ze calkowite anatomiczne przerwanie rdzenia kregowego jest bardzo rzadkie. Stwierdza sie natomiast w tych przypadkach przetrwale "mosty" zbudowane z tkanki nerwowej laczace miejsca ponizej i powyzej uszkodzenia, zwlaszcza na obrzezach rdzenia kregowego.

 

Istnieja cztery glówne strategie naprawy uszkodzen rdzenia kregowego - pisze Martin Schwab. Pierwsza ze strategii polega na ulatwianiu ponownego wzrostu przerwanych wlókien nerwowych poprzez zastosowanie czynników pobudzajacych wzrost komórek nerwowych lub podawanie substancji, które przeciwdzialaja dzialaniu czynników hamujacych wzrost wypustek komórek nerwowych. Przykladem zastosowania takiej strategii jest uzycie przeciwcial przeciwko jednemu z bialek mieliny o nazwie Nogo-A. Mielina to substancja bialkowo-lipidowa wytwarzana przez komórki glejowe, która otacza wypustki komórek nerwowych. Zahamowanie tworzenia sie mieliny ulatwia regeneracje komórek nerwowych.

 

Przy czym czynniki, które w ten sposób ulatwiaja regeneracje rdzenia podaje sie w sposób ciagly do plynu mózgowo- rdzeniowego za pomoca pompy. Poznano ponad trzydziesci czynników neurotropowych - tzn. takich, które pobudzaja wzrost komórek nerwowych, ale tylko mniej niz szesc z nich jest branych pod uwage jako rokujace nadzieje, by je wprowadzic do leczenia. Przykladem takiego czynnika, który podaje sie, by pobudzic regeneracje komórek nerwowych, jest neutrofina-3 (NT-3).

 

Druga ze strategii naprawy rdzenia kregowego polega na laczeniu uszkodzonych odcinków rdzenia za pomoca rusztowan nasyconych czynnikami wzrostu, które pobudzaja komórki nerwowe do regeneracji oraz substancjami, które redukuja bariere utworzona z blizn powstalych po uszkodzeniu rdzenia. Do nasycania takich rusztowan stosuje sie na przyklad enzymy, które powoduja zmniejszanie sie blizn. Bardzo skutecznym sposobem okazalo sie zastosowania do konstrukcji rusztowania komórek Schwanna, czyli komórek glejowych, które otaczaja wypustki komórek nerwowych w nerwach obwodowych.

 

Z powodzeniem tez jako rusztowan ulatwiajacych regeneracje uszkodzonego rdzenia zastosowano komórki glejowe wystepujace w nerwach wechowych. Planuje sie tez zastosowanie do konstrukcji takich rusztowan komórek macierzystych oraz innych komórek modyfikowanych metodami bio-inzynieryjnymi. Trzecim sposobem jest naprawa uszkodzonej mieliny oraz przywracanie wlóknom nerwowym mozliwosci przewodzenia bodzców w uszkodzonym obszarze. Planuje sie zastosowanie komórek macierzystych ukladu nerwowego, otrzymanych podczas biopsji ukladu nerwowego od doroslych zwierzat badz ludzi i nastepnie hodowanie ich poza organizmem w takich warunkach laboratoryjnych, zeby uzyskac z nich komórki posiadajace umiejetnosc wytwarzania mieliny, czyli komórki glejowe. Nastepnie tak otrzymane komórki mozna by wszczepiac w miejsca uszkodzen w ukladzie nerwowym. Czwarta metoda jest wzmacnianie plastycznosci centralnego ukladu nerwowego dzieki ulatwianiu kompensacyjnego wzrostu nieuszkodzonym wlóknom nerwowym powyzej i ponizej uszkodzenia. Zdaniem autora artykulu istnieje realna i nieodlegla w czasie perspektywa skutecznego zastosowania tych strategii w leczeniu osób z uszkodzeniami rdzenia kregowego.

 

Źródło: PAP, 07.02.2002 r.

 

 

Komentarze  

 
0 # Teresa 2013-08-06 08:27
Mam pytania. Kto kwalifikuje do w/w zabiegów, kto refunduje i jaki okres może upłynąć od wypadku oraz wiek pacjenta do w/w zabiegów. Proszę o odpowiedz
Odpowiedz | Odpowiedz z cytatem | Cytować
 

Dodaj komentarz


Kod antysapmowy
Odśwież